یک امضای ژنتیکی باعث تمایز دیابت خود ایمنی تاخیری در بزرگسالان، از دیابت نوع 1 در کودکان می شود
7 ژانویه 2020 - یک تیم از محققان چند مرکز علمی به رهبری بیمارستان کودکان فیلادلفیا (CHOP) یک امضای ژنتیکی را کشف کرده اند که می تواند در تشخیص یک شکل از دیابت در بزرگسالان که دارای بسیاری از ویژگی های دیابت نوع 1 در کودکان است، کمک کند. این امضای ژنتیکی ابداع آزمایش های تشخیصی مستقیم را برای تمایز این نوع از دیابت در بزرگسالان از دیابت نوع 1 و 2 و اطمینان از ارائه ی مناسب ترین روش درمانی به این بیماران امکان پذیر می کند.
پرفسورStruan Grant ، رهبر این مطالعه و مدیر عامل مرکز ژنتیک عملکردی و فضایی در CHOP و Daniel B. Burke برای تحقیقات دیابت، گفت: این اولین بینش ما در مورد تفاوتهای ژنتیکی بین دیابت خود ایمنی تاخیری یا مخفی در بزرگسالان و T1D در کودکان است که ممکن است از نظر تشخیصی مفید باشد، ما یک روش ژنتیکی برای تفکیک بین این دو بیماری را بدون غربالگری آنتی اتوبادی گران قیمت و پر زحمت یافته ایم.
نتایج این مطالعه بطور آنلاین در 16 دسامبر 2019 در Diabetes Care منتشر شد.
دیابت خود ایمنی مخفی در بزرگسالان (LADA) بعضی اوقات به عنوان "دیابت نوع 1.5" شناخته می شود زیرا این بیماری دارای ویژگی های دیابت T1D و دیابت نوع 2 (T2D) است. LADA مانند دیابت نوع 1، آنتی بادی هایی تولید می کند که به سلولهای بتای تولید کننده ی انسولین در لوزالمعده حمله می کنند، اما مانند بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، این بیماران در بزرگسالی تشخیص داده می شود و در زمان تشخیص نیاز به انسولین ندارند. به همین دلیل، LADA اغلب به اشتباه به عنوان دیابت نوع 2 تشخیص داده می شود. مطالعات نشان داده اند كه تا 10٪ از تشخیص های دیابت نوع 2 در واقع LADA است و در نتیجه بیماران به درمان های معمول نامناسبی كه برای آنها تجویز می شود، پاسخ نمی دهند.
یک مطالعه قبلی ژنومی گسترده که توسط CHOP انجام شد، نشان داد که، LADA از نظر ژنتیکی مشترکات بیشتری باT1D نسبت به T2D دارد. محققان به دنبال تفاوت های ژنتیکی بیشتری بودند که بتواند به تمایز بین LADA و T1D کمک کند. بطوریکه تشخیص LADA به طور بالقوه بتواند از طریق یک آرایه ی ژنوتیپی ساده امکان پذیر شود، و بدون نیاز به یک غربالگری اتوآنتی بادی پیچیده تر و گران انجام شود.
برای انجام این کار، این تیم تصمیم گرفت که به بررسی مجموعه سازگاری بافتی اصلی((MHC[1] بپردازد، منطقه ای بسیار متغیر در ژنوم که به سیستم ایمنی بدن کمک می کند و در T1D نقش دارد. مطالعات اولیه نشان داده بود، هنگامی که محققان تفاوتها یا واریته های ژنتیکیT1D را در یک قسمت از MHC کنترل می کنند، واریته های دیگر مرتبط باT1D ، در بخش دیگری از MHC ظاهر می شوند.
محققان این روش را برای مجموعه داده های T1D و همچنین گروهی از بیماران LADA به کار بردند. آنها دریافتند که وقتی نوبت به گروه T1D می رسد، نتایج حاصل از مطالعات قبلی صحیح است: کنترل واریته های ژنتیکی در یک قسمت از MHC، واریته ی دیگری را در بخش دیگری از MHC نشان داد.
با این حال، محققان چنین چیزی را در بیماران LADA پیدا نکردند. هنگام کنترل واریته های ژنتیکی درMHC در بیماران LADA، ارتباط اضافه ای در این منطقه کلیدی مشاهده نشد، که بیانگر یک تفاوت مهم ژنتیکی بین این دو بیماری است. هنگامی که آزمایش حساسیت برای دو گروه انجام شد، محققان این تأثیر را فقط در بیمارانT1D دیدند، نه در بیماران مبتلا به LADA.
پرفسور دایانا کوسمینر، متخصص ژنتیک در CHOP و یکی از نویسندگان این مطالعه گفت: این نشان می دهد که این ارتباطات کلاس MHC ممکن است عاملی برای تمایز ژنتیکی بین LADA و T1D باشد. قدم بعدی، بررسی این ارتباط در قومیت های مختلف، به ویژه اجداد آفریقایی است، که شیوع دیابت LADA به طور قابل توجهی در آنها بیشتر است.
منبع:
Mishra, R., et al. (2019) Genetic Discrimination Between LADA and Childhood-Onset Type 1 Diabetes Within the MHC. Diabetes Care. doi.org/10.2337/dc19-0986.
https://www.news-medical.net/news/20200107/Genetic-signature-helps-distinguish-latent-autoimmune-diabetes-in-adults-from-pediatric-onset-T1D.aspx
[1]مجموعه سازگاری بافتی اصلییا: Major histocompatibility complex مولکولهای پروتئینی روی غشای سلولهای مختلف بدن در مهره داران است. در انسان این مولکولها را آنتی ژن گلبولهای سفید انسانی یا HLA مینامند. البته این مولکولها روی سایر سلولهای بافتهای مختلف بدن (مثل پوست، کلیه، قلب، ریه و سایر اعضا) نیز موجود میباشند و کارکردهای متعددی دارند، در انسان ژن MHC روی کروموزوم شش قرار دارد. تعیین این مولکولها بویژه در انجام پیوند اعضا نقش دارد.